मेनू

विद्या भारती शैक्षणिक मार्गदर्शन

प्रस्तावित विद्यालयाची पायाभूत रचना

Vidyabharati Lakshya

प्रस्तावित विद्यालयाच्या उद्दिष्टांची, दृष्टिकोनाची आणि मिशनची पूर्तता करण्यासाठी विद्या भारती अखिल भारतीय शिक्षण संस्थेचे मार्गदर्शन आणि सहकार्य घेतले जाईल. शिक्षण क्षेत्रातील दशकेचे समृद्ध अनुभव घेऊन विद्या भारतीने सिद्ध केले आहे की आधुनिक शिक्षणाला भारतीय जीवनमूल्ये व सांस्कृतिक परंपरांशी कसे सुसंगत करता येते.

विगत काळात विद्या भारतीने भारतीय शिक्षणाला नवी दिशा देण्यासाठी अनेक प्रयोग, अभ्यास आणि संशोधन केले असून, यामुळे शालेय शिक्षणाचा एक स्वदेशी व ठोस नमुना विकसित झाला आहे. आमच्या विद्यालयाचा दृष्टिकोन विद्या भारतीच्या विचारसरणीशी पूर्ण जुळतो — “मनुष्यनिर्मितीद्वारे राष्ट्रनिर्मिती” या संकल्पनेला आमच्या शैक्षणिक उपक्रमाचा केंद्रबिंदू मानले जाईल.

Vidya Bharati Logo
1952
स्थापना वर्ष

विद्या भारती: परिचय

सन १९५२ मध्ये स्थापना झालेली विद्या भारती अखिल भारतीय शिक्षण संस्था ही भारतातील सर्वात मोठी स्वैच्छिक शैक्षणिक संस्था आहे. आज या संस्थेअंतर्गत १२,००० हून अधिक शाळा, १,३०० एकलशाळा आणि १० लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण, संस्कारयुक्त व राष्ट्राभिमुख शिक्षण प्रदान केले जाते.

विद्या भारतीची शैक्षणिक प्रणाली राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० च्या मूल्यांशी सुसंगत असून भारतीय संस्कृती, परंपरा, नैतिक मूल्ये आणि आधुनिक वैज्ञानिक दृष्टिकोन यांचा सुसंवाद साधते.

शिक्षणाचा दृष्टीकोन आणि उद्दिष्टे

पंचकोश विकास

विद्या भारती शिक्षणाला केवळ औपचारिक ज्ञानाचा स्रोत न मानता जीवननिर्मितीचा संपूर्ण माध्यम मानते. तिच्या शिक्षण पद्धतीचा पाया “पंचकोश विकास” या तत्त्वावर आहे.

  • शारीरिक (Annamaya)
  • प्राणिक (Pranamaya)
  • मानसिक (Manomaya)
  • बौद्धिक (Vijnanamaya)
  • आध्यात्मिक (Anandamaya)
Panchkoshiya Vikas Model

विद्या भारतीची शिक्षण पद्धती

विद्या भारतीने विकसित केलेली “सरस्वती पंचपदीय शिक्षण पद्धत” ही एक अनन्य शिक्षण मॉडेल आहे.

Vidya Bharati Pancha Parivar

विद्या भारती पंच परिवर्तन / विद्या भारती पंच परिवार

1

अधीति

विषयाचा पूर्वपरिचय व पूर्वज्ञान जागृत करणे

2

बोध

विषयाची सखोल समज निर्माण करणे

3

अभ्यास

शिकलेल्या गोष्टींचा पुनरावलोकन

4

प्रसार

ज्ञानाचा विस्तार व व्यावहारिक वापर

5

स्वाध्याय

आत्मचिंतन व संवाद साधणे

नैतिक शिक्षण व संस्कृती

संस्कृती ज्ञान परीक्षा, निबंध लेखन आणि उत्सवांद्वारे विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मसन्मान व भारतीयत्वाची जाणीव.

समावेशक शिक्षण

शिक्षण सर्वांसाठी. ग्रामीण, आदिवासी व वंचित समाजासाठी एकलशाळा व संस्कार केंद्र.

शारीरिक व मानसिक समतोल

योग, प्राणायाम, संस्कृत आणि पारंपरिक खेळ यांच्या माध्यमातून एकाग्रता व आत्मनियंत्रण.

प्रस्तावित विद्यालयात अंमलबजावणी

  • शिक्षण पद्धती

    सरस्वती पंचपदीय पद्धतीचा स्वीकार करून सखोल समज व आत्मचिंतनावर भर.

  • सांस्कृतिक क्रियाकलाप

    संस्कृती ज्ञान परीक्षा, सर्जनशील लेखन, संवाद मंच व संगीत कार्यक्रम.

  • समान संधी

    ग्रामीण व वंचित समुदायातील विद्यार्थ्यांसाठी विशेष योजना व छात्रवृत्ती.

  • शिक्षक प्रशिक्षण

    शिक्षकांना विद्या भारतीच्या तत्त्वांवर विशेष प्रशिक्षण.

"प्रस्तावित विद्यालय भारताला 'विश्वगुरु' बनवण्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरेल."